علف کشهای گــروه دی فنیــــل اتر

 در بسیاری از گیاهان زراعی جهت کنتـــــرل علف هرز یکساله بصورت کاربرد قبـل از سبزشدن ویا ابتدای سبز شدن به مصرف میرسند .اولین ترکیب از این رده نیتروفن بود که بوسیله شرکت روم وهاس تکامل یافت .این علف کش سالها جهت کنترل علف هرز در تعدادی از سبزی جات وزراعتهايي مانند سويا ،بادام زميني ،پنبه وبرنج و بویژه در شالیزارهای ژاپن به مصرف رسیده است.تركيبات سازنده ي موفق اين گروه  مهم شامل

 1.    اسي فلوروفن               با نام بازرگاني بليزر علف كش پس رويشي علف هاي هرز پهن برگ سويا

2.    اكسي فلوروفن             با نام بازرگاني گل علف كش علف هاي هرز باغات ميوه

3.    بيفنوكس                     با نام بازرگاني مودان علف كش پيش رويشي در زراعتهاي سورگوم وسوياو برنج وجنگل ها

4.    نيتروفن                         با نام بازرگاني توك علف كش پيش رويشي  در خانواده كلم ،هويج ،كرفس،پياز، جعفري وچغندر قند

5.     ديكلوفوب متيل                 با نامهاي بازرگاني ايلوكسان ، هولان ،هوگراس است علف كش پس رويشي كنترل كشيده برگها در گندم

 رشد وساختمان گیاه
بطور کلی دی فنیـــــل اتر ها علف کشهای تماسی محسوب میشوند .البته بعضی از این ترکیبـات نیز عکس العمل رشــــدی ایجــاد
 میکنند .این علف کشها بوسیله برگ وریشه جذب شده ولی بعد از جذب شـدن حمل انها تا فواصل زیاد بسیار کم صورت می گیرد
 گزارش شده است که دیکلوفوپ – متیل در برگها خاصیت تماسی داشته ومیزان کلروفیـــل راکاهش میدهد (کوخر ولوتز 1975 ).این افراد همچنیــن گزارش داده اندکه دیکلوفوپ متیل در گیاهـــــــان حساس از رشد ریشه وفعالیت های مریستمی ساقه به شدت جلوگیری میکند .جلوگیری از رشد ریشه بوسیله دیکلوفوپ-متیل درمورد ذرت نیز گزارش شده است . همچنین مشاهده گردیده که کاربرد دیکلو فوپ – متیــــل روی ریشه توسعه ریشهای نابجـــا را در ساقهای یولاف افزایش میدهد در حالی که چنانچه روی قسمت های هوایی بکار رود از ایـن عکس العمل جلوگیــــری می کنداحتمـــالا اثر علف کش دیکلوفوپ متیل بصورت تاثیر مستقیــــم دو شکل بیولوژ یکــــــی ان می باشد که نحوه عمل ومحل عمل انها متفاوت است. دیکلوفوپ و دیکلوفوپ متیــــل هر دو در     گیاهچه های یولاف وحشی avena fatua  از رشد ریشه جلوگیـــــری می کنند ولی در مورد گنــــدم چنین نیست . محققیـــــن اظهار داشتند که دیکلــوفوپ متیــــــل به عنوان یک ضد اکسیـــــن قوی عمل می کند در حالی که متابولیست ان(دیکلوفوپ ) از طریق مکانیسم دیگری از رشد ونمو ریشه ممانعت میکند. مشاهده شده است که اکسی فلوروفن باعث تخریب غشاء سلولی شده و بعد از بکار رفتن روی شاخ و برگ جهت فعالیت خود به نور نیاز دارد جذب دیکلوفوپ –متیـــــــل بوسیله مناطـق ساقه وریشه درگیاهچـــه های درحال خروج ازطریـق قرار دادن موضعـــی این علفکش درخاک مـورد بررسی قرارگرفته است (کرولی وهمکاران )درشرایطــی که علفکش درناحیه ریشه قرارداده شده نسبت به زمانی که درناحیه ساقه بکاررفتـــه بود ,بمراتب برای تمام قسمتهای گیاه سمی تر بود

عکس العمل های بیوشیمیایی

تحقیقیات روی مکانیسم عمل علفکشهای نوع  دی فنیل اتر محدود میباشد .(مورلند وهمکاران)اثرات نیتروفــــن ,فلورودیفــــن و-نیتروفنیـــــل 2,4,6-تریکلـــروفنیــــل اتر، را روی واکنشهـــای درون کلــــــروپلاست و میتوکنــــدری بررسی کرده اند . درکلروپلاستهــــــا هر سه ترکیب عمدتـــــا دارای بازدارنده های انتقال غیر چرخـــــه ای الکترون و  فتو فسفریلا سیون جفت شده ,عمل میکنند .

با این وجـــــود سایر تحقیقـــات نشان می دهد اثر علفکشهای دی فنیــل اتری بر فتوسنتز و تنفس از نظر ماهیت ثانویه می باشند . پریرا و همــکاران (1971) دریافتنــد کــه نیتروفـــن از فتـــــوفسفر یلاسیــــون غیرچرخــــه ای وانتقــال الکترون در کلــــــروپلاستهای اسفناج جلوگیری کرده و جذب اکسیژن را درقطعات برگ کلم افزایش می دهد.

این ترکیبات را بر اساس نیاز نـــــوری شان جهت بروز فعالیتهای علفکشــی به دو گروه تقسیم شده اند.به طور کلی ترکیبـــــاتی که بر روی حلقه بنزن دارای ترکیبات استخـــــلافی اورتو میباشنـد .(نیتروفن ,فلورودیفن )به نور نیاز دارند ,در حالیکه مشتقات استخلافی متا هم در نور و هم در تاریکی فعــال می باشند . 

نحوه عمل :
علف کشهای دی فنیل اتری چنانچه بر روی برگهای گیاه بکار روند موجب زردی برگها و بافت مردگی می شوند که این امر مربوط به گسیختگی غشاء سلولــــــی می باشد .تعداد خاصی از این ترکیبات سبب جلـــو گیری از جوانه زدن بذر ,رشد وفعالیت های مریستمی نیز میشوند .این علف کشـــــــــها بسهولت از طریق برگ و ریشـــه ها جذب می شوند ولی انتقال آنها محدود میباشد .

مطالعات بر روی کلرو پلاست نشان داده است که این علف کشها از انتقال غیر چرخــه ای الکترون و اتصال فتو فسفر یلا سیـــــون جلو گیری میکنند این ترکیبات در میتوکنـــــــــــــدری نیز به عنوان بازدارنده انتقال الکتــــــرون عمل میکنند . بنظـر
می رسد که عمل دیکلــــــو فوپ تا حدودی شامل تغییر دادن عکس العمل های گیاه نسبت به اکسین درونی (طبیعی ) می باشد.

ویژگیهای خانواده دی فنیل اترها  :
1) این بازدارنده ها (بازدارنده های پروتکس ) قادر به وارد شدن در ریشه ها,ساقه ها یا برگــــــــهای گیاهــان نورسته هستند .
2)انتقال این علف کشها درگیاهان اندک است یا اصولا انتقال نمی یابد .در صورت وجود انتقـال در آوند چوب حادث میشود .
3)فعالیت این علف کشها مستلزم وجود نور است.

 4)اندام گیاهی قرار گرفته در معرض این علف کشــها و نور دچار خشک شد گی ونکروزه می شوند وبه سرعت از بیـــن می روند (ظرف یک تا دو روز).
 5)برگهای نورستــه گیاهان زراعی متحمل نظیر سویا نیز ممکن است بر اثر این علف کشهـــا دچار کلروز و نکروز (برنزه شدن برگها )شوند ,البته این موضــــوع سبب نقصــان عملکرد نمی شود .
6)تمامی ترکیبات این گروه با جلو گیــــــری از فعالیت آنزیم پروتوپورفیرینوژن اکسیدازسبب تخریب غشـاهای سلولی میشوند

7)این علفکشها به شدت جذب مواد آلی خاک می شوند و در برابر آبشــــــویی کاملا مقاوم هستند . به همین دلیل زمانـــی که به صورت پیش رویشی به کار روند ,تاثیـــــــــر آنها در نزدیکی سطح خاک طـــــی رویش دانه ها به وقوع خواهد پیوست .
8)اختـــلاط با خاک سبب کاهش شدید فعالیت این علف کشها می شود .

9)تاکنون گزارشی درباره توسعه مقاومت ناشی از کاربرد مکرر علف کشهـــای این گروه ثبت نشده است .
10)اثرات باقــــی مانده این علف کشها در خاک کاملا متفاوت است .

مکانیسم های مقاومت :
سه مکانیسم اصلی مقاومت گیاهـــان به علف کشهای بازدارنده پروتکس عبارتند از: 1)مقاومت در سطح جایگــــــاه عمل ملکولی 2)تجزیه متابولیکــــــــــــی سریع علف کشها 3)جلوگیـــــــــری از حرکت علف کش ها از
 محل کاربرد به محل عمل .

منابع :
1-  فلويدام. اشتون و آلدون.اس . كرافتز . فيزيولوژي علف كش ها .مترجميــــــــن راشد محصل ، م .ح و محلاتي ، م.ن 1375 .انتشارات دانشگاه مشهد شماره 82 مشهد 279 صفحه
2  - موسوي،س.ك .و ا . زند . و ح . صارمي .1384 علف كش ها . دانشگاه زنجان صفحه 84

3-  دكتر حسين قديري ،اصول وروشهاي علم علفهاي هرز،انتشارات دانتشگاه شيراز،  1372

     4- فتحي وارجمند، علفكشها وفيزيولوژي گياهي،انتشارات جهاد دانشگاهي  مشهد ،1378

شناسايي علفهاي مقاوم به علف كش

•     قبل از پذيرفتن اين موضوع كه هر علفي كه در برابر استفاده از علف كش زنده مي ماند، مقاوم است، ساير فاكتورهايي كه ممكن است عمل علف كش را  تحت تاثير قرار داده اند را خط مي زنيم. چند فاكتور استعمال بيجا دارند، شرايط جوي نامساعد، زمان نامناسب استفاده از علف كش و شستن علفها پس از استفاده از علف كش غير رسوبي. اگر امكان بروز مقاومت وجود دارد موارد زير را چك كنيد:

•     1ـ آيا علفهاي ديگري به غير از علفهاي موجود در برچسب محصول بطور رضايت مندي كنترل مي شوند؟ تصادفات تنها يك گونه علفي را كه مقاوم به علف كش اند را در شراييط زميني نشان مي دهد. بنابراين، اگر چندين گونه علفي حساس بطور طبيعي وجود دارند، فاكتورهاي ديگري كه به غير مقاومت به علف كش باعث عدم كنترل علف مي شوند را بررسي كنيد.

•         2ـ آيا علف كش مشابه يا علف كشي با محل عملكرد مشابه در همان محل از زمين در سال قبل نيز شكست خورده است؟

•         3ـ آيا تاريخچه زمين استفادده وسيع از علف كش مشابه يا علف كش با محل عملكرد مشابه را هر ساله نشان مي دهد؟

•     اگر يك يا چند تا از اين وضعيتها وجود دارد، اين امكان است كه علفها به علف كش مقاوم اند. اگر به مقاومت ظنين هستيد، علفها را با علف كشي كه محل عملكرد ديگري دارد كنترل كنيد يا از روشهاي كنترلي غير شيميايي مناسب استفاده كنيد تا مانع از دانه دادن علفها شويد. سپس، با مشاور محصولات گياهي محلي تان، يا متخصصان علفهاي منطقه، يا يك كمپاني شيميايي مناسب مراجعه كنيد تا يك برنامه كنترلي جامع را براي مديريت مشكل به كار گيريد.

چگونه مي توان از مقاومت جلوگيري كرد؟

•     تنها روشي كه بطو ركامل مي توان از مقاومت جلوگيري كرد استفاده نكردن از علف كشها است. هر زمان كه علف كشي استفاده مي شود يك شانس براي افزايش بيوتيپي مقاوم بوجود مي آيد. بهر حال، ما مي توانيم چندين كار را براي به تأخير انداختن مقاومت انجام دهيد: 1

•         ) استفاده از IPM و اسپري مجدد مناطق تنها در صورت لزوم،

•          2) ايجاد چرخش در بين علف كشهاي با روشهاي مختلف عملكرد،

•          3) مخلوط كردن علف كشهاي با روش عملكردي مختلف در تانك اسپري،

•          4) شخم زدن و پاكن كردن مرتب علفها، با ماشينهاي محوري،

•     5) استفاده چرخشي از علف كشهاي با روشهاي عملكردي مختلف در محصول يا كاشت متوالي محصولاتي چون يونجه يا گندم كه اغلب با علف كشها درمان نمي گردند،

•         6) پرهيز از اسپري كردن علفهاي مقاوم از يك منطقه تا منطقه ديگر چرا كه مقاومت افزايش مي يابد.

چگونه انتخاب بيوتيپهاي علفي مقاوم اتفاق مي افتد؟

•     انتخاب براي تغيير در جمعيت گياهي زماني شروع مي شود كه تعداد كوچكي از گياهان (يك بيوتيپ) در يك گونه علفي يك ساختمان ژنتيكي دارند كه آنها را قادر به بقاء در برابر استفاده از يك علف كش خاص مي كند. جايي كه اين تفاوت در ساختار ژنتيكي نشأت گرفته است واضح نيست. بهر حال، به نظر نمي آيد كه علف كشها مستقيماً باعث تغيير ژنتيكي مي شوند (مثل جهش) كه باعث مقاومت مي شوند. بنابراين بيوتيپ مقاوم به ميزان كم در جمعيتهاي طبيعي وجود دارد و وقتي كه علف كشي استفاده مي شود بيشتر علفهاي حساس مي ميرند اما علفهاي مقاوم اندك باقي مي مانند، بزرگ مي شوند و دانه توليد مي كنند.

•     اگر استفاده از همان علف كش ادامه يابد و علفهاي مقاوم تكثير شوند، درصد جمعيت علف كه مقاوم است افزايش مي يابد. اين امر مشكل است كه بطور دقيق پيش بيني كنيم كه آيا گونه هاي علفي داراي بيوتيپهاي مقاوم به علف كش داده شده هستند يا نه. بهر حال، ما از مشكلات قبلي مقاومت به آفت كش ياد گرفته ايم كه ظهور علفهاي مقاوم به علف كش مستقيماً به برنامه علف كش استفاده شده، گونه هاي علفي موجود، و فعاليتهاي مديريتي محصول بستگي دارد.

با چه شواهدي مي توان ثابت كرد كه يك علف ممكن است مقاوم باشد؟

•         اگر شما به تمامي سؤالات زير جواب بله بدهيد، مي توان شك كرد كه اين علف مقاوم است:

•         آيا علف كش معمولاً اين گونه هاي علفي را كنترل مي كند؟

•          آيا ساير گونه هاي علفي در همان محلي كه اين علف سالم باقي مي ماند از بين مي روند؟

•          آيا اين علف تنها گونه علفي است كه در اين حوزه است؟

•          آيا علف كش مشابهي يا علف كش ديگري به همين روش قبلاً در همين منطقه استفاده شده است؟

استراتژي هاي مديريتي براي پيشگيري و مديريت علفهاي مقاوم به علف كش

•     كميته مقاومت به علف كش لیستی از استراتژي هاي زير را براي پيشگيري و مديريت مشكلات مربوط به بيوتيپهاي علفي مقاوم به علف كش تهيه كرده است. به ذهن بسپاريد كه تكيه به هر يك از اين استراتژي ها منجر به تاثير مناسب نمي شود. توليد كننده محصول بايستي از استراتژهاي زير به صورت مجموعه اي منتخب با دقت استفاده كند تا اينكه مشكلات مربوط به علف هاي مقاوم به علف كش پيشگيري شوند يا به دقت مديريت شوند:

•     1ـ از علف كشها تنها زماني كه لازم است استفاده كنيد. هر جا كه موجود است، استعمال علف كش بايستي بر اساس آستانه هاي اقتصادي باشد. رشد و پيشرفت مداوم مدل هاي اقتصادي موثر مي تواند مفيد باشد.

•     2ـ استفاده چرخشي از علف كشها (با محل هاي عمل متفاوت). بيش از دو بار از يك علف كش با محل عملكرد مشابه در يك زمين بطور متوالي استفاده بكنيد مگر اينكه ساير فعاليتهاي كنترلي موثر بكار گرفته مي شود. مي توان در طي دو سال دو بار بطور متوالي استفاده كرد يا در يك سال دو بار به طور متناوب و جداگانه استفاده كرد.

•     3ـ علف كشها را به صورت مخلوط بطوريكه مخلوط داراي محل هاي عملكردي چندگانه است، استفاده كنيد. بهر حال، هر دو علف كش بايستي فعاليت ذاتي عليه علفهاي مقاوم براي اين استراتژي داشته باشند تا موثر واقع شوند. بخاطر داشته باشيد كه در گذشته، علفهايي كه براي مقاومت به علف كش انتخاب مي شوند اغلب گونه هاي هدف عمده و اصلي نبودند. ممكن است بكارگيري تركيبي از علف كشها كه باعث دو برابر شدن طيف وسيعي از فعاليت كنترل علف مي شود، گران باشد. بسياري از تركيبات علف كش اقتصادي تر ممكن است كافي و موثر نباشد. جدول 10 ليستي از تركيبات و نواحي عملكردي شان را نشان مي دهد.

•     4ـ چرخش محصولات، بويژه آنهايي كه سيكل هاي زندگي متفاوت دارند. مثلاً: يكساله هاي زمستاني، مثل گندم زمستاني، دائمي ها مثل يونجه، يكساله هاي تابستاني مثل ذرت و سويا. همزمان به ياد داشته باشيد كه از علف كشهايي كه محل عملكرد مشابه دارند در اين سه محصول مختلف عليه يك علف مشابه استفاده نكنيد مگر اينكه ساير فعاليتهاي كنترلي موثر كه شامل سيستم مديريتي مي شود بكار گرفته مي شود.

•     5ـ كاشت واريته هاي مقاوم به علف كش جديد نبايستي منجر به بيش از دو بار استفاده متوالي از علف كشها شود كه محل عمل يكساني عليه همان علف دارند مگر آنكه ساير فعاليتهاي كنترلي موثر بكار گرفته شود.

•         6ـ در جايي كه عملي است فعاليتهاي كنترل علف ماشيني را مثل پاك كن كردن گردشي با كشت بهمراه درمانهاي علف كش تركيب كنيد.

•     7ـ جايي كه پتانسيل فرسايشي خاك حداقل است، كشت و زرع اوليه و مقدماتي به عنوان جزئي از برنامه مديريتي علف بايستي در نظر گرفت.

•     8ـ زمين ها را بطور منظم بررسي كنيد و علفهاي موجود را شناسايي كنيد. سريعاً به تغيير در جمعيت علفها پاسخ دهيد تا پراكندگي علفهايي كه ممكن است براي مقاومت انتخاب شوند را محدود كنيد.

•         9ـ لوازم كشت و درو را قبل از حركت دادن از زمينهاي آلوده به علفهاي مقاوم به سمت زمينهايي كه آلوده نيستند، تميز كنيد.

•     10ـ از اداره ها و بخشهاي آزاد راه ها، راه آهن و اداره هاي عام المنفعه و سازمانهايي مشابه به آن را كه از برنامه هاي كنترلي گياهان استفاده مي كنند بخواهيد كه از سيستمهاي مديريتي گياهاني استفاده كنند كه منجر به انتخاب علفهاي مقاوم به علف كش نمي شود. علف هاي مقاوم از نواحي اي كه تحت كنترل عمومي اند به طور مداوم به زمينهاي كشاورزي منتشر مي شوند. شركتهاي مواد شيميايي، آژانسهاي فدرال و ايالتي و سازمانهاي كشاورزي مي توانند همگي در اين تلاش به شما كمك كنند