دي نيتروآنيلين ها
دي نيترو آنيلين ها علف كش هايي هستند كه براي كنترل علف هاي هرز باريك برگ وپهن برگ در برخي از محصولات زراعي مورد استفاده قرار مي گيرند. اين علف كش ها به صورت پيش رويشي ودر خاك مصرف شده واز طريق جلوگيري از تقسيم وطويل شدن سلول مانع از رشد علف هاي هرز مي گردند. علف كش هاي دي نيترو آنيلين به خانواده اي از تركيبات شيميايي تعلق دارند كه مكانيزم اصلي عمل آنها دپلي مريزاسيون ميكروتوبولهاست. ميكروتوبولها از اجزاي ضروري براي تقسيم سلولي وطويل شدن سلولهاي ريشه هستند. اين علف كشها به مختل كننده هاي تقسيم ميتوز معروفند. بسياري از تركيبات اين خانواده از علف كش ها،در اوايل دهه1960كشف شدندوشامل تركيبات مختلفي با ساختمان مشابه هستند . در ايران تاكنون4علف كش از اين خانواده به ثبت رسيده است.
نامهاي عمومي وبازرگاني علف كش هاي دي نيترو آنيلين ثبت شده در ايران
|
خانواده شيميايي |
نام عمومي |
نام بازرگاني |
سال ثبت در ايران |
فرمولاسيون |
مقدار مصرف در هكتار |
|
دي نيترو آنيلين ها |
تري فلو رالين |
ترفلان |
1348 |
EC48درصد |
5/2-2ليتر |
|
اتال فلورالين |
سونالان |
1355 |
EC3/33درصد |
5/3-2ليتر | |
|
دي نيترامين |
دي نيترامين |
1355 |
EC25درصد |
3ليتر | |
|
پندي متالين |
استامپ |
1378 |
EC33درصد |
5/4-3ليتر |
بسياري از علف كش هاي دي نيتروآنيلين به تجزيه نوري حساس بوده ودر اين شرايط كارائي آنها كاهش مي يابد.در صورتي كه بلافاصله پس از مصرف با لايه 5سانتيمتري بالاي خاك مخلوط شوند، خطر تجزيه نوري كم مي شود از آنجا كه حلاليت اين علف كش ها در آب كم است ، بنابراين در منطقه اي كه اكثر علف هاي هرز جوانه مي زنندباقي خاهند ماند.علف كشهاي دي نيترو آنيلين در تك لپه ايها عمدتا از طريق اندامهاي هوايي در حال جوانه زدن ودر دولپه ايهانيز از طريق هيپوكوتيل يا قسمت قلابي شكل هيپوكوتيل جذب مي شوند.
خصوصيات شيميايي وفيزيكي دي نيترو آنيلين ها
تري فلورالين و اتال فلو رالين داراي رنگ زرد روشم هستند . اين دو علف كش حلاليت ضعيفي در آب داشته، ولي در حلالهاي آْليي سريع حل مي شوند. اين دو علف كش داراي فراريت بسيار اندكي بوده ولي در خاكهاي مرطوب فراريت آنها افزايش مي يابد. ميزان تثبيت اين علف كش ها روي ذرات مواد آْلي بيشتر از رس مي باشد. علف كش هايي كه بطور محكم به ذرات خاك مي چسبند،براي كنترل علف هاي هرز قابل دسترس نيستند. بنابر اين در خاكهايي كه محتوي مواد آْلي آنها بالاست ، به مقدار بيشتري ازعلف كش نياز است . علف كش هاي دي نيترو آنيلين به خصوص در روزهاي گرم توسط نور خورشيد تجزيه مي شوند. البته اين علف كش ها به نحوي ساخته مي شوند كه تلفات ناشي از فراريت وتجزيه نوري آنها كم مي باشد.
جذب وانتقال
هنگامي گه گياهچه ار درون لايه هاي خاك تيما ر شده با علف كش هاي دي نيترو آنيلين به سمت بيرون خاك رشد مي كند ،در مسير ، علف كش جذب مي كند. اين علف كش ها به سهولت در غشاهاي جربي گياهچه حل مي شوند. از آنجا كه پس از جذب ،سرعت انتقال اين علف كش ها زيلد نيست ، بنابر اين بجز دي نيترو آنيلين هايي كه با منطقه مريستمي تماس حاصل مي كنند و وارد هسته سلولها مي گردند ، بقيه اثر كمي بر جاي مي گذارند
متابوليسم وخاصيت انتخابي
خاصيت انتخابي دي نيترو آنيلين ها بر مبناي متابوليسم نيست. اين علف كش ها خاصيت انتخابي منحصر به فردي دارند وبر مبناي عوامل زير عمل مي كنند
· ناتواني اين علف كش ها در انتقال
· عمق تركيب آنها با خاك
· بالا بودن خاصيت چربي دوستي
· تفاوت در محل قرار گرفتن مريستم گياه زراعي و علف هرز.
خاصيت انتخابي بين گونه هاي باريك برگ و پهن برگ
علف كش هاي دي نيترو آنلين براي گونه هاي باريك برگ نسبت به پهن برگسميت بيشتري دارند. در اين مورد خاصيت انتخابي آنها ممكن است بر مبناي چربي بذر باشد، زيرا اين علف كش ها كاملا چربي دوست هستند وميزان چربي بذر گياهان باريك برگ معمولا خيلي كمتر از گياهان پهن برگ است.ارتباط نزديكي بين حساسيت به تري فلورالين ودرصد ليپيد بذرعلف هاي هرزو گونه هاي مختلف زراعي گزارش شده است.اعتقاد بر اين است كه دي نيترو آنيلين ها ترجيحا به بخش هاي ليپيدي درون بذر رفته واز اين طريق از محل عمل دور مي شوند. علف كش هاي دي نيترو آنلين معمولا در لايه10سانتيمتري بالاي خاك تركيب ميشوند وبه آساني به سمت پايين شسته نمي شوند.بنابراين گياهان زراعي كه بذر درشت دارند ونيز علف هاي هرزي كه ذخيره ليپيد وپروتئين آنها بالاست قادر به رشد ونمو بوده واز منطقه آلوده به علف كش عبور مي كنند.
خاصيت انتخابي بين گونه هاي باريك برگ و غلات
ريشه هاي اوليه وگره كلئوپتيل(يا طوقه)محلهاي مهم عمل دي نيتروآنيلين ها در غلات وعلف هاي هرز باريك برگ هستند به رغم اينكه جايگاه ريشه هاي اوليه در هردو يكسان است، ولي جايگاه گره كلئوپتيل در بين گندم، جووبرخي علف هاي هرز باريك برگ مانند يولاف و ارزن وحشي ،فرق مي كند.در يولاف وارزن وحشي مزوكوتيل كه كلئوپتيل رابه طرف بالا مي راند، رشد مي كند در صورتي كه در گندم وجوچنين نيست. طويل شدن مزوكوتيل علف هاي هرز چمني باعث مي شود كه كلئوپتيل حساس به دي نيتروآنيلين در اين علف هاي هرز از بين لايه هاي خاك تيمار شده با علف كش عبور كرده وبه اين صورت علف كش وارد گره كلئوپتيل شده، از تقسيم سلولي جلو گيري نمايد ودر نهايت نيز منجربه مرگ گياه گردد.گندم وجو به آرامي ازبين لايه هاي تيمار شده با اين علف كش ها عبور مي كنند وتنها كلئوپتيل آ»ها در معرض علف كش قرار مي گيرد، كه كلئوپتيل هم نسبت به بازدارندگي علف كش هاي دي نيترو آنلين حساس نيست.
علائم خسارت
دي نيتروآنيلين ها رشد نوك ريشه را متوقف كرده وباعث بزرگ شدن سلول بدون رشد طولي شده ودر نهايت نوك ريشه منورم مي گردد.از علائم موفق عمل كردن علف كش هاي دي نيترو آنيلين، كاهش سبز شدن بذر علف هاي هرز است. گياهچه هايي كه سبز مي شوند نيز دار اي ريشه هابي بدون انشعاب و بانوك ضخيم است .

علف کش های شبه اکسینی
معرفی علف کش های شبه اکسینی اولین علف کشهای الی انتخابی انقلابی در کشاورزی نوین به
پاکرد.کنترل انتخابی علف های هرزپهن برگ درمزارع غلات این علف کش ها را به یکی از مهمترین گروه های علف کشی مورد استفاده تبدیل کرده است.واژه اکسین از لفظ یونانی auxein به معنای افزایش را اولين بار فريتس ونت در سال 1926 برای توصیف ترکیبی که سبب خمیدگی کلئو پتیل یولاف شده بود به کار برد. ترکیبات زیادی با گروههای کارکرد متفاوت تحت نام علف کش های اکسینی طبقه بندی شده اند در یک روش طبقه بندی علف کشهای اکسینی به 4 گروه اصلی تقسیم شده اند که گروه های شیمیایی متفاوتی دارند
این گروه ها شامل:
فنوکسی الکانوییک اسید ها
بنزوییک ها
پیریدین ها
کوینولین کربوکسیلیک اسید : گروه اخیر به تازگی شناخته شده است که فعالیت شبه اکسینی دارد
از این گروه می توان به کوین مراک وکوین کلراک اشاره کر د که سبب اپیناستی دردمبرگها و ساقه ها
وفنجانی شدن برگها وافزایش بیوسنتزاتیلن در گونه های پهن برگ های حساس میشوند
فنوكسي ها
علف کشهای گروه فنوکسی جز ترکیبات کلره اسید فنوکسی میباشند که به عنوان علف کشهای به
فرم بنیان اسیدی یا عموما به صورت نمک واستر ها به کار می روند مهمترین ترکیب این گروه
توفوردی یا(2و4 دی کلرو فنوکسی استیک اسید) است .ترکیبات مهم دیگر این گروه:
2,4,5-T
MCPA
2,4-DB
MECOPROP
MCPB
تفاوت فرمولاسیون
را می توان بااضافه کردن یک قطعه به یک علف کش تشبیه نمود قطعه اضافه شده باعث تغییرویژگی های علف کش می شود که میتواند کاربرد وجذب انها را تحت تا ثیرقرارمیدهد.فرمولاسیون های استری وآمینی هر کدام دارای مزایا ومعایبی می باشند که به خصوصیات شیمیایی انها برمی گردد
تفاوت فرمولاسیون های استری وآمینی
|
خاصیت
|
فرم استری |
فرم امینی |
|
حلالیت در روغن |
زیاد |
کم |
|
حلالیت در اب |
کم |
زیاد |
|
فراریت |
زیاد |
کم |
|
ابشویی |
کم |
زیاد |
|
شستشوی ناشی از باران |
کم |
زیاد |
|
گیاه سوزی |
زیاد |
کم |
|
انتقال از ریشه |
به سختی |
به اسانی |
|
انتقال در شاخ وبرگ |
سریع |
کند |
ü جذب وانتقال
به طور کلی در مورد جذب وانتقال علف کش های فنوکسی تحقیقات گسترده ای انجام شده است.جذب وانتقال این گروه ازعلف کش ها تحت تاثیر مولفه هایی مانند فرمولاسیون کوتیکول،گونه گیاهی، ومرحله رشد گیاه وشرایط محیطی و... می باشد . فنوکسی ها روی شاخ وبرگ به کار می روند متحرک در اوند ابکش وترکیباتی سیستمیک هستند که البته در خاک فعالند . این علف کش ها در اوندهای ابکش هم رو به بالاو هم رو به پایین حرکت می کنند و دربافت های در حال رشد سریع تجمع می یابند این توانایی انتقال سبب کارایی بیشتر این علف کشها روی علفهای هرز چند ساله میشود. علف کشهای فنوکسی توسط ریشه ها نیز جذب می شوند ظاهرادر ابتدا طی فرایندی فعال جذب می شوند زیرا جذب نسبت به شیب غلظت ودر جه حرارت پایین و شرایط هوازی وبه همان میزان موانع متابولیکی به طور بارزی کاهش می یابد
علف کش های فنوکسی پس از کار برد بر روی شاخ وبرگ بیستر از طریق ساقه هاوارد گیاه می شوند فرمولاسیون استر باعث افزایش جذب این ترکیبات از طریق کوتیکول می شوند. فرمولاسیون آمینی خیلی کند جذب می شوند وبه راحتی توسط باران شسته می شوند .این علف کشها عمدتا از طریق اوند ابکش انتقال می یابنداز انجاکه جهت وسرعت حرکت شیره پرورده درعلف های هرز چند ساله بسته به فصل تغییر میکندلذا حرکت در بهار روبه بالا ست ودر پاییز رو به پایین است.نوع علف کش نیز در سعت انتقال موثر است به طوری که:سرعت انتقال در برخی از علف کشها به صورت زیر می باشد.
2,4DB
نحوه عمل علف کش ها
علف کشهای شبه اکسینی احتمالابه همان محل های پیوند ایندول استیک اسید متصل میشوندواثرات مشابهی به بارمی اورندالبته مقدارعلف کش های شبه اکسینی فراهم برای گیاه خارج از کنترل وبدین ترتیب فعالیت شبه اسین ها غیر متعارف است .به طور کلی علف کشها ی شبه اکسینی سبب اختلال دررشد می شوند.ذخایر متابولیکی ازاد وبه محل رشدمعمولا نواحی مریستمی منتقل می شود.اختلال در رشد منجر به پیچ خوردگی و اپیناستی وضخیم وطویل شدن رگبرگ ها وساقه ها می شود.
ازاثرا ت گروه علف کش ها فنوکسی اسید :
1-فعالیت این گروه مشابه با فعالیت طبیعی هورمون رشد ایندول استیک اسید ظاهر می شود.
2-افزایش درسنتز میزان پروتیین و میزان DNA , RNA
3-حجیم شدن نابرابرسلول ها
4- افزایش در تولید اتیلن
5- اپیناستی وکلروزه ونکروزه شدن دربافت های سمپاشی شده

خاصیت انتخابی علف کشهای شبه اکسینی
معمولا علف کشهای شبه اکسینی برای کنترل انتخابی علف های هرز پهن برگ در گیاهان زراعی باریک برگ نظیرغلات دانه ریزوچمنزار مورد استفاده قرار می گیرند این علف کش ها معمولا بر روی شاخ وبرگ استفاده می شوندالبته در مقادیر زیاد به صورت پیش رویشی نیز استفاده می شوند ازنظرخاصیت انتخابی علف کش های شبه اکسینی به دو گروه تقسیم می شوندالبته در مقادیر زیاد به صورت پیش رویشی نیز استفاده می شوندازنظرخاصیت انتخابی علف کش های شبه اکسینی به دوگروه تقسیم میشوند.درگروه اول به دلیل اختلاف ناشی ازرهگیری، جذب ، انتقال ،متابولیسم وجدا سازی ضمن حرکت به سوی هدف ومقدارعلف کش رسیده در بین گونه ها متفاوت است .در گروه دوم حساسیت محل هدف تعیین کننده عمل انتخابی است.حساسیت عمومی گونه های دولپهای وتحمل گونه های تک لپه ای به این علف کش هاعمدتا به تفاوت این دو گروه از نظر مورفولوژی ، سرعت انتقال ومتابولیسم انهامربوط می شود. برای مثال میتوان به تخریب اوند های ابکش در دولپهای ها در نتیجه تکثیر نابهنجار بافت به دلیل قرارگیری در معرض علف کش شبه اکسینی اشاره کرد.تحمل تحمل گونه های تک لپه ای به دلیل پراکنده بودن اوند ابکش در دستجات احاطه شده با بافت اسکرانشیم و همچنین فقدان کامبیوم ودایره محیطیه حساس است .
متابولیسم توفور دی در گیاهان:
1-الحاق اسید امینه
2-الحاق قند
3-تغییردر زنجیره جانبی
4-هیدر کسیلاسیون
5- اکسیداسیون

